Concert- en congresgebouw De Doelen, Rotterdam

De Doelen is een veelgeroemd concertgebouw en tevens een congrescentrum. De Doelen is vernoemd naar het vroegere muziekcentrum, dat tijdens het bombardement van mei 1940 werd verwoest. In 2000 werden op het dak en boven de oude binnenplaats nieuwe congres- en vergaderfaciliteiten gebouwd. In de zomer van 2009 is een ingrijpende renovatie van de Grote Zaal opgeleverd, naar ontwerp van Kraaijvanger Urbis architecten

Muziektempel
De Doelen mag ogen als een echte muziektempel, het ontwerp is voornamelijk op technische en functionele uitgangspunten gebaseerd. Die statigheid komt voornamelijk door de monumentale natuurstenen gevels en de symmetrische opzet.

Kenmerken
De Doelen bestaat uit een rechthoekig bouwvolume van 115 bij 89 meter, dat een groot deel van de locatie in beslag neemt. De hoogte van 12 meter is relatief bescheiden. In het volume zijn twee zalen opgenomen, waarvan de koperen daken door het platte dak steken. De grote en kleine zaal worden op de eerste verdieping omgeven door foyers. Aan de noordkant ligt een strook kantoren, kleedkamers en repetitieruimtes. Rond een binnenhof bevond zich expositie- en zaalruimte. Grote glaswanden scheiden de ruimtes. De begane grond bestaat uit een grote centrale hal onder de grote zaal met garderobes en publieksruimtes, winkels en restaurants aan drie zijden. Aan de noordzijde zijn hier dienstruimtes. De begane grondgevel ligt enigszins terug ten opzichte van het hoofdvolume.

De gevels bestaan voornamelijk uit glas en aluminium. De gevel op de verdieping is voorzien van een natuurstenen schijngevel op 80 centimeter afstand. Volgens de architecten moest het gebouw hierdoor afwijken van de omringende zakelijke en commerciële bebouwing. Het scherm bestaat uit drie lagen, terwijl zich erachter slechts twee of één bouwlaag bevindt. Deze schijngevel, die bovendien constructief onlogisch oogt door de verspringende kolommen, werd bij gereedkomen van het gebouw bekritiseerd: 'een neoclassicistische marmeren klomp, zielig provinciaal'.

De hoofdopzet van het gebouw zorgt voor een goede afwikkeling van de publieksstromen. De combinatie met de ondergrondse parkeergarage onder het Schouwburgplein is ook bijzonder functioneel. De locatie nabij het Centraal Station is bewust gekozen. Behalve functioneel zijn de foyers ook bijzonder prettig om rond te lopen, te kijken en bekeken te worden of te genieten van het uitzicht over het Schouwburgplein.

Zalen
De twee zalen zijn als autonome betonconstructies uitgevoerd. Door middel van bruggen en trappen zijn ze met het gebouw verbonden. Deze opzet heeft grote voordelen bij het terugdringen van geluidshinder. De grote zaal heeft 2230 plaatsen en is in hoofdzaak vanuit akoestische principes vormgegeven. Onder leiding van de befaamde akoesticus P.A. de Lange is een zaal met zeer goede akoestiek gerealiseerd. In de zijwanden zijn zigzagpatronen in hout en natuursteen aangebracht. De kleine zaal met 600 plaatsen is ook amfitheatergewijs opgebouwd.

Vanaf het begin van de jaren tachtig zijn er plannen voor uitbreiding van De Doelen. Met name de congresfunctie diende verder uitgebouwd te worden De inkomsten uit congressen financierden mede de concerten. In een plan van Ben Kraaijvanger, de zoon van Herman, uit 1985 was het gebouw aan drie zijden ingepakt in een nieuwe gevel. Daarin waren de congresfuncties en het Rotterdams conservatorium gedacht. Het plan ging niet door.

Pas midden jaren negentig werden de uitbreidingsplannen concreet. Een belangrijke impuls was de bebouwing van het hertenkamp aan het Weena met het Plazacomplex en de Millenniumtoren met het vijfsterren Westinhotel. Jan Hoogstad voorzag De Doelen van een nieuw bouwdeel aan de Kruispleinzijde, waarin congresfuncties en de Hogeschool voor Muziek en Dans zijn ondergebracht. Via een nieuwe entree aan het Kruisplein zijn de congreszalen op het dak te bereiken. Het congresgedeelte is via een luchtbrug met het Westinhotel verbonden. Een 45 meter hoog bouwdeel in gele baksteen met langwerpige raamstroken huisvest de Hogeschool voor Muziek en Theater. In 2000 was de uitbreiding klaar.

Renovatie
Concert- en congresgebouw De Doelen in Rotterdam bekleedt de tweede plaats in Nederland qua publieksbereik (na het Concertgebouw in Amsterdam). In de zomer van 2009 is een ingrijpende renovatie van de Grote Zaal opgeleverd, naar ontwerp van Kraaijvanger Urbis architecten. De faciliteiten van de zaal waren verouderd en toonden de sporen van ruim 20 miljoen bezoekers in de veertig jaar na de opening in 1966. De meest opvallende vernieuwingen zijn het interieur, de bijzondere sfeerverlichting en het technisch plafond direct boven het podium.

bron: architectuurinrotterdam.nl

Architect

Kraaijvanger | Rob Ligtvoet 

Aannemer

Dura Vermeer